به دست آمد.
پس از انجام تمامي آزمايشات در بازه ي زماني بيست روزه و بدست آمدن داده هاي مورد نظر، اعداد در فرمول زير قرار گرفته و اسيديته مورد نظر حاصل مي گردد و از اسيديته بدست آمده از سه تکرار حاصل در دوره هاي زماني جهت آزمايشات ميانگين تهيه گرديد و نتايج حاصل در جدولي جهت تجزيه و تحليل آورده شد.
(فرمول 3-3) 20* 0.007 *حجم سود مصرفي =اسيديته (gr/ml)

(شکل 3-9) عصاره گيري از گوجه فرنگي

3-2-1-7- اندازه گيري فاکتور رسيدگي
فاکتور رسيدگي که با RF نشان داده ميشود ، بيانگر ميزان رسيدگي محصول است و با استفاده از فرمول زير محاسبه ميشود:
فرمول 3-4 اسيديته TSS /RF=

3-3- آناليز آماري
اين تحقيق به صورت يک طرح بلوک کامل تصادفي بر پايه يک آزمايش فاکتوريل سه عاملي و در سه تکرار به اجرا در آمده است.
فاکتورهاي آزمايشي عبارتند از:
1: حمل و نقل(T1) يا عدم حمل و نقل(T2)
2: نوع بسته بندي از نظر تعداد رديف ها و طبقات محصول در سبديک لايه(p1)، دو لايه(p2) و سه لايه(p3).
3: مدت زماننگهداري در انبار در 5 سطح شامل : صفر روز(t1)، 5 روز(t2)، 10روز(t3)، 15روز(t4)، 20 روز(t5).
داده هاي حاصل از آزمايشهاي اين مطالعه به کمک نرم افزار SPSS-16 مورد تجزيه وتحليل قرار گرفتند. برروي صفات مختلف،آناليز واريانس برپايه طرح فاکتوريل سه عاملي انجام گرفت و با کمک فاکتور F (عدد فيشر)در دوسطح 1% و 5% مورد آزمون قرار گرفتند وبا استفاده از آزمون مقايسه ميانگينهاي دانکن مقايسههاي لازم صورت پذيرفت، و بر مبناي آن ميانگين صفات براي اثرات مستقل و متقابل مقايسه شدند .

فصل چهارم
نتايج

4-1- نتايج آماري پرسشنامه
درخصوص مفاهيم اوليه و نيز عوامل متعدد و موثر در ايجاد ضايعات در مراحل مختلف زنجيره توليد تا مصرف محصولات کشاورزي و تعيين نقش هر يک از مراحل توليد تا مصرف درميزان ضايعات کمي و کيفي، پرسشنامه اي تنظيم گرديده و از جمعيت آماري اطلاعات جمع آوري گرديد که شرح کامل نتايج و نمودارها نشان داده شده است.
درخصوص سئوال اول که در مورد مفهوم ضايعات از افراد پرسيده شده، اکثريت تعريف سوم را (اگر محصولات کشاورزي پس از برداشت به هر دليلي بدون استفاده نامناسب براي بازار فروش باشند) به اين مفهوم نزديکتر دانسته و به گزينه دوم (هرگونه تغييري در کميت محصول) کمترين پاسخها داده شده است.
در رابطه با تفکيک جامعه آماري همان طور که در نمودار 4-2 نمايش داده شده است، مصرف کنندگان(w1) کامل ترين مفهوم را گزينه اول يعني تغيير در کيفيت دانسته و به مورد دوم يعني تغيير در کميت اشاره کمتري شده است اين در حالي است که توليد کنندگان (w2) تعريف سوم را کامل ترين مفهوم ضايعات دانسته و به تغيير در کميت کمترين پاسخ را داده اندو توزيع کنندگان(w3)نيز بيشترين پاسخ را به تعريف سوم و کمترين اشاره را به تعريف بند پنجم (باقي مانده محصولات باغي پس از مصرف) داشته اند و گروه چهارم، شاغلين بخش فرآوري (w4) به گزينه اول (تغيير در کيفيت) بيشترين و به گزينه چهارم (هرگونه تغييري که سبب عدم ايمني محصول گردد) کمترين اشاره را داشته اند.

(شکل 4-1)- ميانگين پاسخ ها از تعريف ضايعات

(شکل 4-1)- ميانگين پاسخ ها از تعريف ضايعات

(شکل 4-2)- فراواني پاسخ افراد در رابطه با تعريف ضايعات

همانطورکه درنمودار 4-3 مشخص است در رابطه با سئوال دوم و مشخص شدن عمده عوامل ايجاد ضايعات درمراحل قبل ازبرداشت بيشترين پاسخها به مورد چهارم يعني مبارزه با آفات وپس از آنمورد اول، انتخاب رقم مناسب وکمترين پاسخها به مورددوم وپنجم يعني حاصلخيزي خاک و اعمال کاشت بوده است.
در رابطه با پاسخگويي افراد از منظر فعاليت کاري بيشترين پاسخ مصرف کنندگان، توليد کنندگان و توزيع کنندگان به مبارزه با آفات و کمترين پاسخ ها در گروه مصرف کنندگان و توليد کنندگان به گزينه دوم يعني حاصلخيزي خاک و در قشر توزيع کنندگان به گزينه ششم يعني هرس درخت مربوط مي باشد. در بين افراد شاغل در بخش فرآوري بيشترين پاسخ ها مربوط به گزينه اول يعني انتخاب رقم مناسب و کمترين جواب ها مربوط به گزينه ششم يعني هرس درخت مي باشد.

(شکل 4-3)- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله قبل از برداشت

(شکل 4-4)- فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده قبل از برداشت در ايجاد ضايعات

در رابطه با سئوال سوم همان طور که در نمودار 4-5 مشخص است بيشترين ميانگين پاسخ ها در رابطه با عوامل عمده ضايعات در مرحله برداشت مربوط به گزينه دوم يعني نحوه برداشت و کمترين پاسخ ها مربوط به گزينه چهارم يعني شرايط محيطي باغ مربوط مي باشد.
در رابطه با فراواني پاسخ گويي افراد از نظر فعاليت کاري بيشترين پاسخ مصرف کنندگان و توزيع کنندگان مربوط به بند دوم يعني نحوه برداشت بوده و کمترين پاسخ ها مربوط به گزينه چهارم يعني شرايط محيطي باغ بوده است. بيشترين پاسخ توليد کنندگان و شاغلين بخش فرآوري مربوط به گزينه اول يعني موعد مناسب برداشت و کمترين پاسخگويي در توليد کنندگان مربوط به گزينه چهارم يعني شرايط محيطي باغ و در افراد شاغل در بخش فرآوري مربوط به گزينه سوم يعني ساعت برداشت ميوه مي باشد.

(شکل 4-5)- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله برداشت

(شکل4-6)-فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده برداشت در ايجاد ضايعات

در سئوال چهارم از پرسش شوندگان در رابطه با دلايل ضايعات در مراحل پس از برداشت سئوال گرديده که همان طور که در نمودار 4-7 مشخص است بيشتر پاسخ ها به گزينه چهارم يعني حمل و نقل، گزينه دوم يعني بسته بندي و گزينه ششم يعني انبارداري اشاره شده است.
در نمودار 4-8 که بر مبناي تفکيک افراد مختلف با توجه به مشغله کاري آنان مي باشد، گروه مصرف کنندگان، توزيع کنندگان و شاغلين بخش فرآوري بيشتر پاسخ را به سه گزينه حمل و نقل، بسته بندي و انبار داري داده اند و توليد کنندگان نقش بسته بندي و درجه بندي را بيشتر از ساير موارد دانسته اند.
تمامي اقشار شرکت کننده در پاسخگويي به سئوال چهارم نقش نابساماني هاي فيزيولوژيکي را نسبت به بقيه موارد کمرنگ تر دانسته اند.
با عنايت به اينکه طي بررسي هاي ميداني و تحقيق و بررسي منابع علمي پيشين و همچنين با توجه به پرسشنامه هاي تکميل شده مشخص گرديد سه عامل بسته بندي و حمل و نقل به همراه انبار و سردخانه گذاري در ايجاد ضايعات در مراحل پس از برداشت بسيار موثر مي باشد. و با توجه به اين که گوجه فرنگي يکي از محصولات استراتژيک است که نسبت به اين دو عامل بسيار حساس تر از بقيه محصولات مي باشد، مقرر شد جهت برآورد سه عامل بسته بندي و حمل و نقل و انبارداري بر خصوصيات فيزيکو شيميايي و قابليت ماندگاري اين محصول پژوهشي انجام پذيرد.

(شکل 4-7)- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله پس از برداشت

(شکل 4-8)-فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده پس از برداشت در ايجاد ضايعات

در رابطه با سئوال پاياني که عمده عوامل سياسي، فرهنگي و اجتماعي پرسيده شده بيشترين ميانگين پاسخ ها به مورد سوم يعني سياستگذاريهاي کشور در خصوص برنامهريزي و جايگاه صادرات و واردات و کمترين پاسخ ها به مورد اول يعني يکپارچه نبودن باغات بوده است.
در رابطه با تفکيک افراد، توليد کنندگان، توزيع کنندگان و شاغلين بخش فرآوري نقش سياست گذاري ها را قابل قبول تر و درمصرف کنندگان نقش فرهنگ سازي در رابطه با نگهداري و مصرف را پررنگ تر دانسته اند. سه گروه مصرف کنندگان، توليد کنندگان و توزيع کنندگان بر اين باور بودند که يکپارچه نبودن باغات از اهميت کمتري برخوردار بوده و شاغلين بخش فرآوري آموزش نيروي انساني و نبود ارتباط بين توليد تا مصرف را از اهميت کمتري دانسته اند.

(شکل4-9)- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده غير قابل کنترل در ايجاد ضايعات

(شکل 4-10)-فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل غير قابل کنترل در ايجاد ضايعات

4-2- تجزيه و تحليل ضايعات در قسمت فرآوري
بر طبق برآوردي که از کارخانجات صنايع غذايي به عمل آمد ميزان ضايعات در بخش فرآوري بسيار ناچيز بود به طوري که در جدول 4-1 مشخص گرديده ضايعات رب گوجه فرنگي در سه سال گذشته کمتر از يک درصد بوده که با توجه به اين مورد که بريکس رب کارخانجات معمولا بين 28 تا 35 بوده و بريکس گوجه 4 تا 5 مي باشد ضايعات حاصل از گوجه فرنگي در بخش فرآوري بسيبار کم مي باشد.

(جدول 4-1)- درصد ضايعات رب در کارخانه فرآوري
درصد ضايعات رب فله در 3 سال 1390-89-88
سال
مصرف ( کيلوگرم )
ضايعات (کيلوگرم )
درصد ضايعات رب
1388
1949824
46/6044
31/0%
1389
2037457
19/5232
26/0%
1390
2190814
84/4459
20/0%

(شکل 4-11)- درصد ضايعات رب گوجه فرنگي در واحد فرآوري

4-3- نتايج حاصل از آزمايشها
بر مبناي بررسي به عمل آمده از منابع مختلف و هم چنين نتايج به دست آمده از مرحله نخست اين مرحله (ارزيابي پرسشنامه) مشخص شد که سه عامل بسته بندي، حمل و نقل و انبارداري اثرات قابل ملاحظه اي بر ميزان ضايعات محصول در مراحل پس از برداشت خواهد داشت. بر همين اساس در مرحله دوم اين پژوهش اثر سه عامل ذکر شده فوق بر ميزان ضايعات پس از برداشت گوجه فرنگي ( به عنوان محصولي که اثرات سه گانه فوق به خوبي بر آن قابل بررسي است) ارزيابي گرديد. در ادامه اثرات نتايج به دست آمده از بررسي هاي به دست آمده در خصوص اثرات سه عامل نوع بسته بندي، حمل و نقل و مدت زمان نگهداري بر بعضي از ويژگيهاي کمي و کيفي گوجه فرنگي رقم تجاري شيوا معرفي مي گردد.
(جدول 4-2)- آناليز واريانس
منابع تغييرات
متغيرها

pH
Acidity
Brix
Rf
Weight
Color
a index
Texture

T
000/.(**)
000/.(**)
026/.(*)
156/.(ns)
784/.(ns)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)

t
001/.(**)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)
000/.(**)

p
002/.(*)
000/.(**)
252/.(ns)
017/.(*)
000/.(**)
130/.(ns)
650/.(ns)
000/.(**)

T*t
100/.(ns)

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید