ميوه‌اي سرخ‌رنگ و آبدار است. اين گياه بومي آمريکاي جنوبي و مرکزي است که طي دوره? استعماري اسپانيا به ساير نقاط جهان منتقل شد. انواع مختلف اين گياه امروزه در سراسر جهان پرورش داده مي‌شود.گوجه فرنگي سرشار از ويتامين سي و ليکوپن است. اين ميوه امروزه به روش‌هاي مختلفي، به طور خام يا به‌عنوان يکي از مواد لازم براي تهيه? غذا، انواع سس و نوشيدني مصرف مي‌شود و بخش مهمي از رژيم غذايي مردم بسياري از کشورها را تشکيل مي‌دهد. کشت و پرورش اين گياه به طور کلي، مساحتي حدود سه ميليون هکتار را به خود اختصاص داده است، که نزديک يک‌سوم کل مساحت مختص به کشت تره‌بار در جهان است.با وجود اين که گوجه فرنگي در علم گياه‌شناسي يک ميوه تلقي مي‌شود، اغلب به‌عنوان تره‌بار شناخته مي‌شود.گوجه فرنگي به تيره?سيب‌زمينيان تعلق دارد و از گياهان چندساله است.گوجه فرنگي در اوايل قرن نوزدهم در خاورميانه توزيع شد و غالباً به عنوان يکي از مواد لازم براي پخت غذا مصرف مي‌شد. اين گياه از دو طريق وارد ايران شد: راه اول از طريق ترکيه و ارمنستان، و راه دوم از طريق سفرهاي مکرر خاندان قاجار به فرانسه بود. نام اوليه? گوجه فرنگي در ايران بادمجان ارمني يا رومي بود.در سال ???? حدود ??? ميليون تن گوجه فرنگي در جهان توليد شد. چين با يک‌چهارم توليدات جهاني (که بيش‌تر آن در بازار داخلي آن مصرف مي‌شود)، و به دنبال آن ايالات متحده آمريکا، ترکيه، هند، ايتاليا، مصر و ايران بزرگ‌ترين توليدکننده? گوجه فرنگي در اين سال بودند. ايالت کاليفرنيا ??? توليدات گوجه فرنگي آلويي ايالات متحده آمريکا و ??? جهان را به خود اختصاص مي‌دهد. طبق اطلاعات فائو گوجه فرنگي در ??? کشور دنيا با آب‌وهواهاي مختلف کشت مي‌شود. پس از سيب‌زميني و سيب‌زميني شيرين، گوجه فرنگي بيش‌ترين حجم توليد تره‌بار جهاني را دارد و در فهرست بالاتر از هندوانه و کلم قرار مي‌گيرد. 16کشور زير در مجموع ??? توليد جهاني را تشکيل مي دهند.

(جدول 1-4)- سطح زير کشت و مقدار توليد گوجه فرنگي (دانشنامه ويکي پديا)
سال????
مساحت کشت (هزار هکتار(
بازده (تن بر هکتار(
توليد (هزار تن(
چين
????
1/23
645/33
ايالات متحده آمريکا
???
7/65
5/11
ترکيه
???
7/36
920/9
هند
???
9/17
586/8
مصر
???
9/37
550/7
ايتاليا
???
0/51
026/6
ايران
???
7/35
000/5
اسپانيا
??
0/65
615/3
برزيل
??
4/59
364/3
مکزيک
???
3/22
900/2
روسيه
???
1/15
393/2
اوکراين
??
0/19
520/1
يونان
??
7/54
450/1
ازبکستان
??
2/23
327/1
شيلي
??
1/65
270/1
مراکش
??
0/57
140/1

(جدول 1-5)- ارزش تغذيه اي گوجه فرنگي (دانشنامه ويکي پديا)
گوجه فرنگيارزش غذايي براي ??? گرم
آب : ??تا ?? گرم
فيبر : ?گرم
ارزشغذايي : ??کيلوکالري
سلولز : 6/0گرم
پروتئين: ?گرم
ليپيد: 3/0گرم
کربوهيدرات: ?گرم
کربوهيدراتساده(قند) : 6/2 گرم
موادمعدني
پتاسيم : ???ميلي‌گرم
فسفر : ??ميلي‌گرم
کلسيم : ??ميلي‌گرم
منيزيم : ??ميلي‌گرم
سديم : ?ميلي‌گرم
آهن : 6/0ميلي‌گرم
روي : 24/0ميلي‌گرم
کلر : ??ميلي‌گرم
ويتامين
ويتامين ث : ??تا ?? ميلي‌گرم
ويتامينب? : 09/0ميلي‌گرم
ويتامينب? : 04/0ميلي‌گرم
ويتامينب? : 5/0ميلي‌گرم
گوجه فرنگي از لحاظ ارزش غذايي بسيار کم‌کالري (?? کيلوکالري در هر ??? گرم) و سرشار از ويتامين‌هاي مختلف (آ، ث و اي) و مواد معدني است. ?? تا ??? آن را آب تشکيل مي‌دهد و قندها که ? تا ?? آن را نشکيل مي‌دهند عبارت‌اند از گلوکز و فروکتوز.
مهم‌ترين مواد معدني موجود در گوجه فرنگي که به نوع خاک و کود بستگي دارد شامل پتاسيم، کلر و فسفر است.
گوجه فرنگي هم‌چنين داراي ليکوپن، يکي از قوي‌ترين انواع آنتي‌اکسيدان‌هاي طبيعي، و چند نوع رنگ‌دانه از خانواده?کاروتنوئيدها از جمله بتاکاروتن است. [?]
گوجه فرنگي به لحاظ توليد و سطح زير کشت دومين محصول مهم در گروه سبزيجات و صيفي جات است. ميزان توليد آن در سال 1384 برابر 78/4 ميليون تن و سطح زير کشت آن حدود 139 هزار هکتار بوده است. اين محصول در کنار مصرف تازهخوري، ماده اوليه کارخانجات فرآوري(ربگوجه فرنگي و ديگر محصولات وابسته) را تامين مي کند و در رديف محصولات با ارزش افزوده زياد قرار مي گيرد.
از کل استان هاي کشور، حدود 25 استان توليد کننده اين محصول هستند.
سطح زير کشت 139 هزار هکتاري اين محصول، 2/1% از کل اراضي زير کشت و 7/2% از کل اراضي آبي را شامل مي شود. متوسط عملکرد توليدي گوجه فرنگي در ايران 4/34 تن است. اختلاف 20 کيلوگرمي موجود بين توليد سرانه گوجه فرنگي (3/68 کيلوگرم) با مصرف سرانه 48 کيلوگرمي آن نشان دهنده حجم قابل توجه ضايعات اين محصول است (دانشنامه ويکي پديا).

1-10-2- سيب

نام علمي سيب درختي pyrusmalus است و موطن اصلي آن حوالي بحر خزر، قفقاز و سواحل مديترانه است. تاکنون دو هزار سيب درختي در جهان شناخته شده است. گونه قرمز و نوع زرد( طلايي) معروف ترين انواع سيب در جهان است. در سال 2006 چين اولين توليد کننده سيب در جهان بوده است و ايالات متحده، ترکيه، ايتاليا، آلمان، فرانسه، ايران، لهستان، آرژانتين و هند مقام هاي دوم تا دهم را دارا بوده اند. ايران نيز مقام هفتم جهان را از لحاظ توليد سيب به خود اختصاص داده است. در اين سال کل توليد سيب جهان برابر سه ميليون تن بوده است.از لحاظ صادرات سيب درختي آمريکا رتبه اول و ايران رتبه دوازدهم را در کل جهان دارا مي باشند. در کشور ما تقريبا در بيشتر استان ها به خصوص در مناطق سردسير، باغات سيب درختي وجود دارد.

(جدول 1-6)- مقدار توليد سيب درختي در 10 کشور برتر (دانشنامه ويکي پديا)
مقدار توليد
کشور
مقدار توليد
کشور

53/0
ايتاليا
83/10
چين

5/0
هند
59/1
آمريکا

36/0
فرانسه
26/1
لهستان

33/0
روسيه
13/1
ايران

32/0
شيلي
64/1
ترکيه

جدول 1-7)- ارزش تغذيه اي سيب درختي(دانشنامه ويکي پديا))
سيب (مواد مغذي در هر 100 گرم)
091/0mg
نياسين
218Kcal
انرژي
061/0mg
B5
8/13gr
کربوهيدرات
041/0mg
B6
39/10gr
قندها
3
B9
4/2gr
فيبر
6/4mg
ويتامين C
17/0gr
چربي
6mg
کلسيم
26/0gr
پروتئين
5mg
منيزيم
3 mg
ويتامين آ
11mg
فسفر
017/0mg
تيامين
107mg
پتاسيم
026/0mg
ريبو فلاوين
12/0mg
آهن
56/85gr
آب

1-10-3- هلو و شليل

ميوه هلو با نام علمي Prunus Persica در لاتين به معني سيب ايراني است. درخت هلو از قديم الايام در چين وجود داشته و از آنجا به ايران منتقل گرديد و از ايران به نقاط ديگر جهان راه يافت. در قرون وسطي از آن بصورت يک داروي گياهي استفاده ميشد. برگ درخت هلو را براي بيماري صرع و سنگيني گوش، پوست درخت هلو را براي رفع بوي بد دهان و مغز هسته آن را براي رفع سردرد و اختلالات دستگاه هضم، نقرس و رفع بيماريهاي ادراري بکارميرود. درخت هلو درختي است زيبا به بلندي تقريبا 5 متر که داراي شاخههاي زيادي است. برگهاي آن بيضي شکل و دراز و داراي کنارههاي ارهاي است. گلهاي هلو زودرس هستند و قبل از باز شدن برگ ها ظاهر شده و منظره زيبايي به درخت مي دهد. گل هاي هلو به رنگ صورتي، قرمز يا سفيد است. ميوه هلو گرد و به رنگ طلايي و سرخ است که روي آنرا کرکهاي زيادي پوشانده است. هسته هلو بسيار سخت و مغز آن تلخ است. گل و مغز هسته هلو داراي آميگدالين مي باشد. برگ ها و شاخه هاي هلو داراي آميگدونيتريل و فلاوونول گليکوزيد است. مغز هسته سمي است و مصرف مدام آن موجب مسموميت مي شود. بر اساس چسبيدن گوشت به هسته اين ميوه به دو دسته هسته جدا و هسته چسب تقسيم مي شوند. هرچه ميزان مواد جامد هلو بيشتر باشد از نظر مصرف کننده مطلوب تر است. ميزان اسيديته و نسبت مواد جامد محلول به اسيديته به عنوان فاکتورهاي مورد پذيرش مصرف کننده مطرح مي شود. واريته هاي هلو با حداقل 11% مواد جامد محلول و اسيديته کمتر از 17% با سفتي بافت 5/13-9 نيوتن از نظر مصرف کننده مطلوب است (فاطميان ح، 1390).

(جدول 1-8)- مقدار توليد و سطح زيرکشت هلو در 10 کشور برتر (دانشنامه ويکي پديا)
سطح زير کشت
توليد
کشور

8/14
83/10
چين

6/17
59/1
ايتاليا

1/21
26/1
آمريکا

5/15
13/1
اسپانيا

3/17
64/0
يونان

6/18
53/0
ترکيه

1/11
5/0
ايران

5/18
36/0
شيلي

6/23
33/0
فرانسه

12
32/0
آرزانتين

3/13
53/20
مجموع

(جدول 1-9)- ارزش تغذيه اي هلو(دانشنامه ويکي پديا)
هلو (مواد مغذي در 100 گرم)

25/0 gr
آهن
165 kcal
انرژي

16 ميکروگرم
ويتامين A
5/9 gr
کربوهيدرات

4 ميکروگرم
ويتامين B
4/8 gr
قندها

6/6ميکروگرم
ويتامين C
5/1 gr
فيبر

9/0 gr
پروتئين
3/0 gr
چربي

(جدول 1-10)- ارزش تغذيه اي شليل(دانشنامه ويکي پديا)
شليل (مواد مغذي در 100 گرم)

2% از نياز روزانه
آهن
70 kcal
انرژي

4% از نياز روزانه
ويتامين A
16 gr
کربوهيدرات

0 mgr
سريم
14 gr
قندها

15% از نياز روزانه
ويتامين C
2gr
فيبر

1 gr
پروتئين
0 gr
چربي

1-10-4- آلو و گوجه

بر پايه? نوشته‌هاي قديمي، نژاد اين گياه قدمت ???? ساله دارد و چيني‌ها اولين کساني بودند که به کشت آن اقدام کردند. گفته مي‌شود که اين گياه از طريق سوريه يا ايران به يونان آورده شده‌است.
درختان گوجه سبز در نواحي معتدل بهترين رشد را دارند و در آب و هواي ملايم به رنگ‌هاي ارغواني، قرمز، نارنجي، زرد و سبز روشن در مي‌آيند. آب و هواي سرد باعث ايجاد رنگ قهوه‌اي و ظاهر نامطلوب ميوه? گوجه سبز مي‌شود. اين ميوه به سرعت مي‌رسد و مدت نگهداري آن در يخچال ? روز است. گوجه سبز به صورت تازه و پخته در خورش‌ها مصرف مي‌شود. اين ميوه غني از ويتامين C، اسيد ماليک، اسيد سيتريک است. مصرف زياده از حد گوجه سبز باعث نفخ معده مي‌شود. اين ميوه طعمي ترش دارد و سفت و ترد است و در ميان ايرانيان اغلب با نمک به عنوان تنقلات مصرف مي‌شود. درخت اين ميوه در بيشتر نواحي ايران بخصوص شمال غربي ايران تکثير و برداشت مي‌شود (دانشنامه ويکي پديا).

(جدول 1-11)- مقدار توليد و سطح زير کشت آلو در 10 کشور برتر (دانشنامه ويکي پديا)
سطح زير کشت
توليد
کشور

37/3
5664826
چين

02/9
624884
روماني

49/13
492964
آمريکا

28/3
426846
صربستان

98/15
298000
شيلي

93/14
280415
فرانسه

19/25
269139
ايران

49/14
240806
ترکيه

59/14
207497
ايتاليا

1/8
200000
هند

51/4
10987488
مجموع

(جدول 1-12)- ارزش تغذيه اي آلو (دانشنامه ويکي پديا)
آلو (مواد مغذي در 100 گرم)

28/0 gr
چربي
192 kcal
انرژي

7/0 gr
پروتئين
4/11 gr
کربوهيدرات

157 mg
پتاسيم
9/9 gr
قندها

5/9 mg
ويتامين C
4/1 gr
فيبر

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید