4- اصل احترام : تعهد به رعايت حريمها و حرمتها در انجام تحقيقات و رعايت جانب نقد و خودداري از هرگونه حرمت شکني.
5-اصل رعايت حقوق : التزام به رعايت کامل حقوق پژوهشگران و پژوهيدگان ( انسان ، حيوان و نبات ) و ساير صاحبان حق .
6- اصل رازداري: تعهد به صيانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد ، سازمانها و کشور و کليه افراد و نهادهاي مرتبط با تحقيق.
7- اصل حقيقت جويي : تلاش در راستاي پي جويي حقيقت و وفاداري به آن و دوري از هرگونه پنهان سازي حقيقت.
8-اصل مالکيت مادي و معنوي : تعهد به رعايت کامل حقوق مادي و معنوي دانشگاه و کليه همکاران پژوهش.
9- اصل منافع ملي : تعهد به رعايت مصالح ملي و در نظر داشتن پيشبرد و توسعه کشور در کليه مراحل پژوهش .

دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده کشاورزي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد در رشته مهندسي کشاورزي M.Sc))
گرايش علوم و صنايع غذايي

عنوان
بررسي ميزان ضايعات عمده محصولات باغي استان البرز و ارائه راهکارهاي مناسب به منظور کاهش آن

استاد راهنما
دکتر حامد فاطميان

استاد مشاور
مهندس عادل مير مجيدي هشتجين

نگارنده
حميد رضا قياسي
بهمن ماه 1391

تقديم به پدرم که بي نيازم آموخت
و مادرم که به من درس محبت داد.

برخود لازم ميدانم از همکاري صميمانه پرسنل موسسه تحقيقات فني و مهندسي شهرستان کرج، دست اندرکاران ميدان ميوه و تره بار شهرستان کرج به خصوص جناب آقاي قاسمي و همچنين کارکنان سازمان جهاد کشاورزي استان البرز به ويژه جناب آقاي مهندس وليخاني تقدير و تشکر نمايم.

فهرست مطالب
عنوان
صفحه
چکيده فارسي
1
فصل اول: کليات تحقيق
1-1- مقدمه
3
1-2- تعاريف و مفاهيم ضايعات
4
1-3- انواع ضايعات
5
1-3-1- ضايعات کمي
5
1-3-2- ضايعات کيفي
5
1-3-3- ضايعات مستقيم
5
1-3-4- ضايعات غير مستقيم
5
1-4- ضايعات در ايران
6
1-5- ضرورت و اهميت تاکيد بر ضايعات
6
1-6- مديريت کاهش ضايعات محصولات کشاورزي
8
1-7- علل ضايعات محصولات کشاورزي
9
1-7-1- عوامل غير قابل کنترل براي توليد کننده
9
1-7-2- عوامل قابل کنترل براي توليد کننده
10
1-7-2-1- ضايعات زراعي( کاشت و داشت)
10
1-7-2-1-1- شيوه هاي بومي و نامناسب کشاورزي
10
1-7-2-1-2- عدم دسترسي به نيروي انساني لازم
10
1-7-2-1-3- تامين آب (آبياري)
10
1-7-2-1-4- حاصلخيزي خاک و استفاده از کودها
11
1-7-2-1-5- خسارت هاي فيزيکي و مکانيکي مکانيکي به محصول هنگام عمليات داشت
11
1-7-2-1-6- اعمال کاشت
11
1-7-2-1-7- داروهاي کشاورزي
12
1-7-2-1-8- شدت نور
12
1-7-2-1-9- بيماري ها
12
1-7-2-1-10- ساير عوامل
12
1-7-2-2- ضايعات برداشت
13
1-7-2-2-1- زمان برداشت
13
1-7-2-2-2- نحوه برداشت
14
1-7-2-2-3- آسيب مکانيکي در مرحله برداشت
14
1-7-2-2-4- آلودگي هاي اوليه و ثانويه محصولات
15
1-7-2-2-5- تاخير زماني در خروج محصول از باغ
15
1-7-2-2-6- عدم رعايت بهداشت در مرحله برداشت و پس از آن
15
1-7-2-3- ضايعات پس از برداشت
15
1-7-2-3-1- تيمارهاي پيش سرمادهي
16
1-7-2-3-2- ضايعات ناشي از عدم درجه بندي و بسته بندي مناسب
16
1-7-2-3-3- ضايعات مکانيکي ناشي از حمل و نقل نامناسب
17
1-7-2-3-3-1- نيروهاي وارده بر محصولات کشاورزي در حين حمل ونقل وجابه جايي
18
1-7-2-3-3-2- تاثير حمل و نقل بر ويژگيهاي کيفي محصول تازه
19
1-7-2-3-3-2-1- اثرات حمل و نقل بر ويژگيهاي فيزيکي
19
1-7-2-3-3-2-1-1- کوفتگي(صدمه ديدگي)
20
1-7-2-3-3-2-2- اثرات حمل ونقل بر ويژگيهاي شيميايي
20
1-7-2-3-3-2-2-1- افزايش تلفات رطوبت دربافتهاي آسيب ديده
22
1-7-2-3-3-2-3- اثرات حمل ونقل برويژگيهاي ميکروبي
22
1-7-2-3-3-3- عوامل موثر بر مقاومت ميوه در مقابل صدمات مکانيکي
22
1-7-2-3-3-3-1- رقم ميوه
23
1-7-2-3-3-3-2- ساختار ميوه
23
1-7-2-3-3-3-3- بيوشيمي ميوه
24
1-7-2-3-3-3-4- رسيدگي ميوه
24
1-7-2-3-3-3-5- رطوبت ميوه
25
1-7-2-3-3-3-6- دماي ميوه
25
1-7-2-3-3-4- آزمونهاي بافت
25
1-7-2-3-3-4-1- آزمون بارگذاري فشاري تك‌محوري
25
1-7-2-3-3-4-2- آزمون سوراخ كردن
25
1-7-2-3-3-5- عوامل موثر درايجاد صدمات مکانيکي وارد بر ميوه ها
26
1-7-2-3-4- سردخانه، انبارداري و نگهداري نامناسب
27
1-7-2-3-5- ضايعات در ميادين ميوه و تره بار (عرضه نامناسب محصول):
29
1-7-2-3-6- وجود تاخيرزماني(مدت انتظار) در اجراي فرآيندهاي لازم بر روي محصول از برداشت تا مصرف
30
1-7-2-3-7- ضايعات در مرحله فرآوري
30
1-7-2-3-8- عدم آگاهي از ماهيت محصول
31
1-7-2-3-9- عدم شناخت اقسام و علل بروز فسادهاي تهديد کننده سلامت محصول
32
1-7-2-3-10- ساير علل ضايعات
32
1-8- اثرات کنترل ضايعات
32
1-9- معرفي استان البرز
33
1-10- معرفي محصولات
37
1-10-1- گوجه فرنگي
37
1-10-2- سيب
39
1-10-3- هلو و شليل
41
1-10-4- آلو و گوجه
44
1-10-5- گيلاس
46
1-10-6- گلابي
48
فصل دوم: مروري بر تحقيقات پيشين
2-1- گوجه فرنگي
51
2-2- سيب
58
2-3- هلو و گيلاس
61
2-4- ساير محصولات
62
فصل سوم: مواد و روش ها
3-1- پرسشنامه
68
3-2- ارزيابي اثرات حمل و نقل و نوع بسته بندي بر ماندگاري گوجه
69
3-2-1- روش انجام آزمايشات
72
3-2-1-1- اندازه گيري تغييرات جرم
72
3-2-1-2- آزمون رنگ
72
3-2-1-3- اندازه گيري بافت
73
3-2-1-4- اندازه گيري pH
73
3-2-1-5- اندازه گيري بريکس
75
3-2-1-6- اندازه گيري اسيديته
76
3-2-1-7- اندازه گيري فاکتور رسيدگي
77
3-3- آناليز آماري
77
فصل چهارم: نتايج
4-1- نتايج آماري پرسشنامه
79
4-2- تجزيه و تحليل ضايعات در قسمت فرآوري
84
4-3- نتايج حاصل از آزمايش ها
85
4-3-1- نتايج حاصل از آزمايشات شيميايي
87
4-3-1-1- نتايج حاصل از آزمايش pH
87
4-3-1-2- نتايج حاصل از آزمايش اسيديته
88
4-3-1-3- نتايج حاصل از آزمايش بريکس
89
4-3-1-4- نتايج حاصل از فاکتور رسيدگي
90
4-3-2- نتايج حاصل از آزمايشات فيزيکي
91
4-3-2-1- نتايج حاصل از اندازه گيري جرم
91
4-3-2-2- نتايج حاصل از آزمون رنگ
94
4-3-2-3- نتايج حاصل از آزمون بافت
94
فصل پنجم: نتيجه گيري کلي، راهکارها و پيشنهادات
نتيجه گيري کلي، راهکارها و پيشنهادات
100
منابع
102
پيوست
110
چکيده انگليسي
112

فهرست جداول
عنوان
صفحه
جدول 1-1- سطح زيركشت محصولات زراعي و باغي
35
جدول 1-2- مقدار توليد و رتبه كشوري برخي از محصولات كشاورزي استان
35
جدول 1-3- سطح زيرکشت، مقدار توليد و عملکرد برخي محصولات استان
36
جدول 1-4- سطح زيرکشت و مقدار توليد گوجه فرنگي
38
جدول 1-5- ارزش تغذيه اي گوجه فرنگي
38
جدول 1-6- مقدار توليد سيب درختي در 10 کشور برتر
40
جدول 1-7- ارزش تغذيه اي سيب درختي
40
جدول 1-8- مقدار توليد وسطح زيرکشت هلو در 10 کشور برتر
42
جدول 1-9 ارزش تغذيه اي هلو
43
جدول 1-10- ارزش تغذيه اي شليل
43
جدول 1-11- مقدار توليد و سطح زيرکشت آلو در 10 کشور برتر
45
جدول 1-12- ارزش تغذيه اي آلو
46
جدول 1-13- مقدار توليد گيلاس در 10 کشور برتر
47
جدول 1-14- ارزش تغذيه اي گيلاس
47
جدول 1-15- مقدار توليد گلابي در 10 کشور برتر
48
جدول 1-16- ارزش تغذيه اي گلابي
49
جدول 3-1- مشخصات پرسش شوندگان
68
جدول 3-2- ويژگي هاي فيزيکوشيميايي گوجه فرنگي هاي اوليه
70
جدول 4-1- درصد ضايعات رب درکارخانه فرآوري
85
جدول 4-2- آناليز واريانس
86

فهرست اشکال
عنوان
صفحه
شکل1-1- کيفيت ارگانولپتيکي ميوه در طي مراحل رسيدگي
24
شکل 1-2- موقعيت استان البرز و شهرستان ها
33
شکل 3-1- گوجه فرنگي رقم شيوا
70
شکل 3-2- نوع قرار گيري و شناسه دار شدن گوجه ها
71
شکل 3-3- نگهداري گوجه ها در سردخانه
71
شکل 3-4- دستگاه رنگ سنج
72
شکل 3-5- دستگاه بافت سنج
74
شکل 3-6- دياگرام حاصل از آزمون بافت
75
شکل 3-7- دستگاه pH سنج
75
شکل 3-8- دستگاه رفرکتومتر
76
شکل 3-9- عصاره گيري از گوجه فرنگي
77
شکل 4-1- ميانگين پاسخ ها از تعريف ضايعات
79
شکل 4-2- فراواني پاسخ افراد در رابطه با تعريف ضايعات
80
شکل 4-3- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله قبل از برداشت
80
شکل 4-4- فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده قبل از برداشت در ايجاد ضايعات
81
شکل 4-5- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله برداشت
81
شکل4-6-فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده برداشت در ايجاد ضايعات
82
شکل 4-7- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده کاهش ضايعات در مرحله پس از برداشت
83
شکل 4-8- فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل عمده پس از برداشت در ايجاد ضايعات
83
شکل4-9- مقايسه ميانگين پاسخ ها از عوامل عمده غير قابل کنترل در ايجاد ضايعات
84
شکل 4-10- فراواني پاسخ افراد در رابطه عوامل غير قابل کنترل در ايجاد ضايعات
84
شکل 4-11- درصد ضايعات رب گوجه فرنگي در واحد فرآوري
85
شکل 4-12- اثر pH در مدت 20 روز سردخانه گذاري گوجه فرنگي
87
شکل 4-13- اثر بسته بندي و حمل و نقل بر روي pH گوجه فرنگي
87
شکل 4-14- اثر سه عامل حمل ونقل، زمان و بسته بندي بر روي pH گوجه فرنگي
88
شکل 4-15- ارزيابي مدت زمان بر روي ميزان اسيديته
88
شکل 4-16- اثر مدت زمان و بسته بندي بر روي اسيديته گوجه فرنگي
89
شکل 4-17- تاثير زمان نگهداري بر روي بريکس گوجه فرنگي
89
شکل 4-18- تاثير بسته بندي بر فاکتور رسيدگي گوجه فرنگي
90
شکل 4-19- تاثير حمل و نقل و زمان نگهداري بر فاکتور رسيدگي گوجه فرنگي
90
شکل 4-20- تاثير زمان بر فاکتور رسيدگي
91
شکل 4-21- تاثير بسته بندي بر کاهش وزن نمونه هاي گوجه فرنگي
91
شکل 4-22- تاثير حمل و نقل و زمان نگهداري بر روي کاهش وزن نمونه هاي گوجه فرنگي
92
شکل 4-23- تاثير زمان نگهداري و بسته بندي بر کاهش وزن گوجه فرنگي
92
شکل 4-24- تاثير زمان نگهداري و بسته بندي بر کاهش وزن گوجه فرنگي در نمونه هاي حمل و نقل نشده
93
شکل 4-25- تاثير سه عامل حمل و نقل، زمان نگهداري و بسته بندي بر کاهش وزن گوجه فرنگي
93
شکل 4-26- اثر زمان بر روي رنگ قرمز گوجه فرنگي
94
شکل 4-27- اثر حمل و نقل و زمان ماندگاري بر روي رنگ گوجه فرنگي
94
شکل 4-28- اثر حمل و نقل و زمان ماندگاري بر روي رنگ قرمز گوجه فرنگي
95
شکل 4-29- اثر زمان و بسته بندي بر رنگ گوجه فرنگي در نمونه هاي حمل و نقل نشده
95
شکل 4-30- اثر حمل و نقل، زمان و بسته بندي بر رنگ گوجه فرنگي
96
شکل 4-31- اثر حمل و نقل، زمان و بسته بندي بر رنگ قرمز گوجه فرنگي
96
شکل 4-32- تاثير زمان ماندگاري بر بافت گوجه فرنگي
97
شکل 4-33- تاثير بسته بندي بربافت گوجه فرنگي
97
شکل4-34- تاثير حمل و نقل و بسته بندي بر بافت گوجه فرنگي
98

چکيده
کشاورزي به دليل تامين غذاي جمعيت روز افزون کشور و هم چنين به خاطر دلايل اجتماعي سياسي، رسالت مهمي در توسعه پايدار بر عهده دارد. در حال حاضر ضايعات محصولات کشاورزي به يکي از بحث هاي چالش بر انگيز در سياست هاي اقتصادي کشورها تبديل شده است و اين امر منجر به زير سوال رفتن امنيت غذايي، رفاه اجتماعي و اقتصادي در جهان شده است.در اين رابطه يکي از معضلات اصلي بخش کشاورزي در استان البرزبا توجه به حجم بالاي توليد و تامين نياز ساير استان

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید