گـرايش مديريت سيستم هاي اطلاعاتي

عنــوان
عوامل موثر بر کيفيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي مديريت (مطالعه موردي: ديوان محاسبات کشور)

استاد راهنما
دكتر ماشالله وليخاني

استاد مشاور
دکتر عليرضا شيرواني

نگــارش
رويا هاشمي

تابستان 1392

ISLAMIC AZAD UNIVERSITY
Dehaghan Branch

Faculty of Management – Department of Public Administration
“M.A” Thesis
In management information system

Subject:
Factors effecting the strategic planning quality information technology and management information systems
Thesis Advisor:
Mashallah Valikhani Ph.D

Consulting Advisor:
AliReza Shirvani Ph.D

By:
Roya Hashemi

Summer 2013

دانشگاه آزاد اسلامي واحد دهاقان

دانشكـده مديريت – گروه آموزشي مديريت دولتي
پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد (M. A)
گـرايش مديريت سيستمهاي اطلاعاتي

عنــوان :

عوامل موثر بر کيفيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي مديريت (مطالعه موردي: ديوان محاسبات کشور)

نگــارش :
رويا هاشمي

تابستان 1392

1- استاد راهنما : دكتر ماشاالله وليخاني
2- استاد مشاور: آقاي عليرضا شيرواني
3- استاد داور: دکتر عنايت الله آقايي

سپاسگزاري

بدين وسيله از راهنمائي و مساعدتهاي فراوان استاد گرانقدر جناب آقاي
دکتر ماشالله وليخاني که درتمامي مراحل تحقيق با راهگشايي ها ، رهبري تحقيق را بعهده داشتند ونيز با رهنمودهاي استاد گرامي جناب آقاي دکتر عليرضا شيرواني تقدير و تشکر نموده و اميد آن دارم که اين بزرگواران همچنان در راه مقدس تعليم و تربيت ، تحقيق و تدريس موفق بوده و دانشجويان مفيدي به جامعه دانشگاهي کشور پرافتخارمان تحويل دهند.
شايسته است از همفکريها و همکاريهاي بي شائبه مديران، سرپرستان ، کارشناسان و حسابرسان و ساير کارکنان توانمند و تلاشگر در ديوان محاسبات کشور قدرداني نموده و براي کليه آن عزيزان و خانواده محترمشان ، در جهت به ثمر رساندن اهداف بلند توسعه ميهن عزيزمان آرزوي توفيق و سربلندي نمايم.

تقديم به :
روح پرفتوح پدر بزرگوارم
و :
مادر عزيزم
که در طول مدت تحصيل و انجام اين تحقيق با پايداري خويش و تحمل مشکلات فراوان ، مشوق سعي ومصفاي مساعيم بودند و تفوق بر صعوبت دستيابي به هدف را بيش از پيش هموار و تسهيل نمودند.
تقديم به خواهرم: به پاس مهرباني، همدلي،گذشت، تشويق و همکاريش.
و:
به کليه تلاشگران دنياي علم که با اعتقاد راسخ و عزمي استوار بدنبال انديشه هاي نو و تعالي و تداوم افتخارات ديرين ، حال و آينده کشور پرگوهر ، سرافراز و اهورائيمان ، ايران ميباشند و کليه همکاران وعزيزاني که در طي دوران تحصيل يار و مشوقم بودند.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده 1
فصل اول: کليات تحقيق
مقدمه 3
بيان مسآله 4
اهميت و ضرورت تحقيق 5
اهداف تحقيق 8
فرضيه هاي تحقيق 9
قلمرو تحقيق 9
روش تحقيق 10
تعريف نظري و عملياتي 11
فصل دوم : ادبيات تحقيق
مقدمه 14
سيستمهاي اطلاعاتي 15
معرفي انواع سيستمهاي اطلاعاتي و سيستمهاي اطلاعات مديريت 17
سير تحول کاربرد سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات 19
سير تحول در نقش واحد سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات 23
سير تحول سازمان در به کارگيري سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات 25
سطوح بلوغ فناوري اطلاعات 28
سيستم هاي اطلاعاتي به عنوان سيستم هاي اجتماعي 30
سيستم هاي اجتماعي 31
تئوري سيستم هاي اجتماعي، سيستم هاي اطلاعاتي و استراتژي 32
چارچوبي انتقادي براي استراتژي سيستم هاي اطلاعاتي 34
طبقه بندي ناکامي سيستم هاي اطلاعاتي 36
مشارکت و نقش کاربر در موفقيت سيستم هاي اطلاعاتي 40
نگرش استراتژيک به سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات 43
تعريف مديريت استراتژيک 44
برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات 45
دستاورهاي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات 53
ضرورت تدوين برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات 54
مزاياي تدوين برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات 56
فرآيند برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات 57
گونه شناسي استراتژي سيستم هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات 60
شبکه استراتژيک 60
استراتژي عمومي فناوري اطلاعات 63
مزيت رقابتي ثمره تکنولوژي اطلاعات 69
چارچوبي براي تجزيعه و تحليل مزيت رقابتي 73
تجزيه و تحليل صنعتي 74
موقعيت يابي سازمان در صنعت 74
اطلاعات به عنوان منبع استراتژيک 76
تغيير استراتژيک و سيستم هاي اطلاعاتي 77
چارچوبي براي مديريت تغيير سيستم هاي اطلاعاتي 79
پيشينه تحقيق 84
فصل سوم: روش تحقيق
مقدمه 98
روش تحقيق 98
جامعه آماري 100
نمونه و روش تعيين حجم نمونه 100
ابزار جمع آوري اطلاعات 100
روايي و پايايي پرسشنامه 101
متغيرهاي تحقيق 102
روش تجزيه و تحليل اطلاعات 103
فصل چهارم : گردآوري داده وتجزيه وتحليل نتايج
مقدمه 105
توصيف شاخص هاي جمعيت شناختي 106
تجزيه و تحليل توصيفي متغيرها 110
آمار استنباطي 112
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري و پيشنهادات
مقدمه 119
يافته هاي تحقيق 119
بحث و نتيجه گيري 124
پيشنهادهاي پژوهش 127
منابع و مآخذ 136
منابع فارسي 136
منابع لاتين 139
ضمائم 147
چکيده انگليسي 164

چکيده:
اشتراك گذاري اطلاعات سازماني در سطح وسيع، نيازمند زيرساختهاي فناوري اطلاعات مي باشد. هدف از پژوهش بررسي رابطه بين عوامل انساني، ساختاري، محيطي، ظرفيت برنامه ريزي و ظرفيت تغيير با موفقيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي در ديوان محاسبات استان فارس است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردي و از نوع پيمايشي است و جامعه آماري شامل کارشناسان و حسابرسان ديوان محاسبات استان فارس بالغ بر 300 نفر مي باشد. ابزار گرداوري اطلاعات، پرسشنامه عوامل موثر بربرنامه ريزي استراتژيک سيستم هاي اطلاعاتي مديريت که شامل 38 سوال و و پايايي اين پرسشنامه 82/. برآورد گرديد. يافته هاي تحقيق نشان داد که عوامل انساني، ساختاري، محيطي، ظرفيت برنامه ريزي و ظرفيت تغيير بر موفقيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي موثر مي باشد و براساس يافته هاي آزمون فريدمن عامل انساني از اهميت بالاتري نسبت به ساير عوامل از ديد پاسخگويان برخوردار است.

کليد واژه : فناوري اطلاعات ، سيستم هاي اطلاعاتي مديريت ، برنامه ريزي استراتژيک .

فصل اول
کليات تحقيق

1-1 مقدمه
سيستمهاي اطلاعاتي، سيستمهايي هستند كه اطلاعات لازم براي تصميم گيري را براي افراد تصميم گير فراهم مي آورند. اطلاعاتي را كه سيستمهاي اطلاعاتي در اختيار كاربران قرار مي دهند خدمات سيستمهاي اطلاعاتي مي ناميم. براي اينكه سيستمهاي اطلاعاتي بتوانند خدمات مناسب را در اختيار كاربران قرار دهند نيازمند در اختيار داشتن سخت افزار و نرم افزار مناسب و نيروي انساني آموزش ديده و با انگيزه اند كه در هر صورت، هزينه هاي بالايي را براي سازمان در بر دارند. با عنايت به موارد فوق ضرورت دارد كه سازمانها به سنجش كيفيت خدمات سيستمهاي اطلاعاتي خود بپردازند و نتيجه آن را به عنوان بازخور وارد سيستم كرده ، در جهت بهبود عملكرد و افزايش كيفيت و بهره وري سيستم از آن استفاده كنند. كيفيت سيستم اطلاعاتي
مي تواند به عنوان ميزان مشاركت واقعي يك سيستم اطلاعاتي معين در نيل به اهداف سازماني مورد سنجش قرار گيرد( مهدوي، 1386: 236) .
بنابراين لازم است متناسب با تغييرات محيطي(داخلي و خارجي) سيستم‏هاي اطلاعاتي بهبود يابند تا بتوانند به نيازهاي‏ اطلاعاتي مديران و واحدهاي سازماني بهتر پاسخگو باشند. اين امر مستلزم آن است که اين سيستم‏ها از جهات مختلف‏ مورد ارزيابي قرار گرفته و با شناخت نقاط ضعف و شناخت‏ وضعيت‏هاي محيطي بتوان آنها را بهبود بخشيد و تجربه نشان داده است، که عدم توجه درست به موارد فوق،گسترش سيستم‏هاي اطلاعات در کسب و کار عموما موجب‏ جايگزيني مشکلات جديد به جاي مشکلات قديمي مي‏شود و اين باعث مي‏شود تا فوايد مورد انتظار حاصل نشوند،علي رغم‏ افزايش سرمايه‏گذاري در سيستم‏هاي اطلاعات،بهره‏وري ارتقا نيافته و اين امر در سالهاي گذشته موجب مطرح شدن‏ موضوع‏هايي چون پارادوکس بهره‏وري شده است.بنابراين براي رسيدن به اثربخشي بالا لازم است که سيستمهاي اطلاعاتي‏ مديريت و راههاي ارزيابي آن بخوبي شناخته شده ، و با شناخت نقاط ضعف و قوت به رفع اشکالات موجود بپردازيم.
1-2 بيان مساله
اطلاعات يكي از منابع اصلي و با ارزش براي مديران سازمانها است. نقش و ارزش اطلاعات نسبت به ساير منابع، مانند مواد اوليه و امور مالي، داراي ويژگي خاص است. هر چه حجم و پيچيدگي عمليات وسيعتر مي شود اطلاعات اهميت بيشتري پيدا مي كند. علاوه بر اين، سرمايه گذاري براي استقرار سيستمهاي اطلاعاتي بسيار بالا است. براي يك چنين سرمايه گذاري سنگيني فقط يك هدف مي تواند وجود داشته باشد و آن، جلب رضايت استفاده كننده نهايي در داخل يا خارج سازمان است(مهدوي،1386: 236).
سيستم هاي اطلاعاتي در سازمانها نه تنها مبادلات اطلاعات روزمره را به عهده دارند، بلكه به عنوان يك مزيت رقابتي در كسب وكار، ايفاي نقش مي كنند(وارد1،2002) .
براي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي چارچوبهاي متفاوتي ارائه شده است ، ولي هنوز سازمانها در تدوين استراتژيهاي فناوري اطلاعات با مشکلاتي مواجه هستند که نهايتاً اين مشکلات منجر به شکست برنامه‌ها مي‌شود. اين شکست‌ها غالبا به اين دليل است که چارچوبهاي مختلف برنامه‌ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات، در شناسايي مشکلات ريشه‌اي مربوط به سيستم‌هاي اطلاعاتي که بندرت مشکلات فني و تکنولوژيک هستند، دچار ناکارايي هستند که اين امر ناشي از توجه نکردن به رابطه بين فناوري اطلاعات با محتواي سازماني است. سه نقش اساسي فناوري اطلاعات عبارتند از نقشهاي اجرايي، عملياتي و رقابتي. نقش اجرايي شامل اتوماسيون فعاليتهاي حسابرسي و کنترل است که مستلزم استقرار يک بستر کارا از فناوري اطلاعات است. نقش عملياتي، يک حالت توسعه يافته‌اي از نقش اجرايي است، با اين وجه تمايز که شامل ايجاد و استقرار يک بستري از فناوري اطلاعات است که باعث ايجاد توانايي در اتوماسيون کل فرايندهاي تجاري سازمان مي‌شود. نقش رقابتي هم، شامل استقرار يکسري برنامه هاي کاربردي جديد از فناوري اطلاعات است که بتوان به آن به عنوان يک مزيت رقابتي در محيط بازار نگريست. امروزه بيشتر به نقش و اساس رقابتي فناوري اطلاعات توجه مي‌شود. بنابراين براي استفاده از فناوري اطلاعات بعنوان يک مزيت رقابتي ما نياز به برنامه ريزي استراتژيک داريم تا بتوان از آن در تحقق اهداف استراتژيک سازمان استفاده کرد (حاکي،1386: 84).
پس امروزه، سرمايه‏گذاري در حوزه سيستم‏هاي اطلاعات يکي‏ از موضوعهاي مطرح در تمامي سازمانهاست.در بسياري‏ موارد،سرمايه‏گذاري در اين حوزه موجب صرفه‏جويي‏ فراواني در هزينه شده است و در موارد ديگر بهره‏وري، متناسب با ميزان سرمايه‏گذاري، ارتقا نيافته است. اين موضوع‏ در مديريت نوين و

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید