–30

left28575000

پايان نامه دوره كارشناسي ارشد روانشاسی عمومی
رابطه بین هوش هیجانی و شخصیت با پرخاشگری در دانشآموزان دبیرستانی
معصومه پورحشمت
استاد راهنما:
دكتر حمزه احمدیان
تابستان 93
سپاس خدای را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت های او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند. و سلام و درود بر محمّد و خاندان پاك او، طاهران معصوم، هم آنان که وجودمان وامدار وجودشان است؛ و نفرين پيوسته بر دشمنان ايشان تا روز رستاخيز...
بدون شک جایگاه و منزلت معلم، اجّل از آن است که در مقام قدردانی از زحمات بی شائبه ی او، با زبان قاصر و دست ناتوان، چیزی بنگاریم.
اما از آنجایی که تجلیل از معلم، سپاس از انسانی است که هدف و غایت آفرینش را تامین می کند و سلامت امانت هایی را که به دستش سپرده اند، تضمین؛ بر حسب وظیفه و از باب " من لم یشکر المنعم من المخلوقین لم یشکر اللَّه عزّ و جلّ" : از استاد با کمالات و شایسته؛ جناب آقای دکتر حمزه احمدیان که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی، از هیچ کمکی در این عرصه بر من دریغ ننمودند و زحمت راهنمایی این رساله را بر عهده گرفتند؛از استاد صبور و با تقوا ، جناب آقای دکتر حسن امیری ، مدیر گروه محترم، که بدون مساعدت ایشان، این پروژه به نتیجه مطلوب نمی رسیدکمال تشکر و قدردانی را دارم.
باشد که این خردترین، بخشی از زحمات آنان را سپاس گوید .
تقدیم به مادر عزیزم:
این معلم بزرگوارم... که همواره بر کوتاهی و درشتی من، قلم عفو کشیده و کریمانه از کنار غفلت هایم گذشته و در تمام عرصه های زندگی یار و یاوری بی چشم داشت برای من بوده است.
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه هوش هیجانی و شخصیت با پرخاشگری در دانش آموزان دبیرستانی شهر گیلانغرب بود. برای این منظور 317 دانش آموز (146 دانش آموز دختر و 171 دانش آموز پسر) با استفاده از روش نمونه برداری چند مرحلهای انتخاب و در این مطالعه شرکت کردند. از همه آزمودنی ها خواسته شد که مقیاس هوش هیجانی شرینگ، پرسشنامه فرم کوتاه 5 عاملی نئو و پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (1992) را کامل کنند. دادهها با استفاده از تحلیل رگرسیون چند متغیری همزمان و آزمون t برای گروههای مستقل تحلیل شدند.
نتایج نشان داد که هوش هیجانی و مولفه های ان رابطه پیش بین معنی دار با پرخاشگری داشتند. بین فاکتور های شخصیت و پرخاشگری رابطه پیش بینی وجود داشت. همچنین یافته ها نشان داد که دانش آموزان پسر در مولفه پر خاشگری فیزیکی نمرات بالاتری از دانش اموزان دختر گرفتند و از سوی دیگر دانش آموزان دختر نمرات بالاتری در مولفه خشم کسب کردند. همچنین یافتهها نشان داد که دانش آموزان دختر در هوش هیجانی نمرات بالاتری را کسب کردند.
واژگان کلیدی: هوش هیجانی، خود شیفتگی، پرخاشگری، نوجوانان، جنسیت
فهرست مطالب
TOC \o "1-5" \h \z \u فصل اول: مقدمـه و بیان مسـاله1-1مقدمه2
1-2 بیان مسأله3
1-3 ضرورت و اهمیت انجام پژوهش6
1-4 هدف های انجام پژوهش7
1-5 فرضیه های پژوهش7
1-7 تعریف نظری و عملی متغیرها7
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش2-1مقدمه10
2-1-1 اهمیت موضوع شخصیت:10
2-1-2 تعریف شخصیت:11
2-1-3 نظریه های شخصیت:14
2-1-3-2 رویکرد روانکاوی:15
2-1-3-1 رویکرد نوروانکاوی:16
2-1-3-3 رویکرد سنخ شناسی شخصیت:17
2-1-4 رویکرد طول عمر:21
2-1-3 رویکرد انسان گرایی:22
2-1-3رویکرد شناختی:23
2-1-3رویکرد رفتاری:23
2-1-3رویکرد یادگیری اجتماعی:24
2-1-4رویکرد صفت:24
2-1-8-1 نظریه صفت آلپورت:24
2-1-8-2 نظریه صفت کتل:25
32-1-8-3- نظریه صفت آیزنک126
2-1-8-4 الگوی مک کری2 و کوستا3:28
2-1-8-5- الگوی پنج عاملی صفات شخصیت:30
2-2-1 هوش هيجانی38
2-2-2-سابقه نظري مفهوم هوش هيجاني :40
2-2-2-1- ديدگاه توانايي (پردازش اطلاعات)40
2-2-2-2- ديدگاه شخصيتي ـ اجتماعي ـ هيجاني هوش هيجاني45
2-2-2-3- ديدگاه مختلط هوش هيجاني49
2-3-2 انواع پرخاشگری:49
2-3-3 مدل های جدید در مورد پرخاشگری50
2-3-4 آیا پرخاشگری غریزی است؟51
2-3-5 آیا پرخاشگری مفید است؟53
2-3-6 علل پرخاشگری55
2-3-6-1 علل عصب شناختی و شیمیایی55
2-3-6-2 الکل56
2-3-6-3 درد و ناراحتی:56
2-3-6-4 یادگیری اجتماعی و پرخاشگری:57
2-3-6-5 یاد گیری اجتماعی، خشونت، و رسانه های همگانی:58
2-3-6-6 پرخاشگری برای جلب توجه عمومی:59
2-3-6-7 استدلال محض:59
2-3-7 روش های کاهش پرخاشگری60
2-4 پژوهش های انجام شده در داخل و خارج کشور:60
فصل سوم: روش پژوهش3-2 طرح پژوهش:64
3-3- جامعه پژوهش:65
3-4- نمونه و نمونه گيری:65
3-5- ابزار پژوهش65
3-5-1 پرسشنامة هوش هیجانی شرینگ65
3-5-2-پرسشنامه پرخاشگری باس و پری67
3-5-3 پرسشنامه ویژگی های شخصیت NEO- FFI68
3-6 روند اجرای پژوهش69
3-7 شيوه تجزيه و تحليل69
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها4-2 بخش اول: آمارههاي توصيفي71
4-3 بخش دوم: بخش آمارهای استنباطی73
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری5-1 بحث در چارچوب فرضیه ها:80
5-2- محدودیت‌ها86
5-3- پیشنهادات86
منابع فارسی87
پیوست‌ها106
پیوست الف)پرسشنامه هوش هیجانی شرینگ106
پیوست ب) پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (The Aggression Questionnaire- AQ)109
پیوست ج) پرسشنامه ویژگی شخصیتی نئو (NEO – FFI )112

فهرست جداول
جدول2-1: پنج عامل نیرومند شخصیت مک کری و کوستا.................................................................................32
جدول2-2: طرح کلي سيستم هاي شخصيت (ماير، سالووي،کاروسو2000) PAGEREF _Toc397062811 \h 477
جدول 3-1: مشخصات گروه نمونه به تفکیک جنسیت ....................................................................................... PAGEREF _Toc397062832 \h 65
جدول4-1: جنسیت شرکت کنندگان71
جدول 4-2: مشخصات دانش آموزان در متغیر شخصیت و خرده مقیاس های آن به تفکیک جنسیت72
جدول 4-3: مشخصات هوش هیجانی دانش آموزان به تفکیک جنسیت73
جدول 4-4: مشخصات پرخاشگری دانش آموزان به تفکیک جنسیت73
جدول 4-5: تحلیل واریانس مربوط به رگرسیون پرخاشگری بر ابعاد هوش هیجانی74
جدول 4-6 ضرایب معادله پیش‌بینی پرخاشگری با استفاده از ابعاد هوش هیجانی75
جدول 4-7: تحلیل واریانس مربوط به رگرسیون پرخاشگری بر ابعاد شخصیت76
جدول 4-8: ضرایب معادله پیش‌بینی پرخاشگری با استفاده از ابعاد شخصیت77
جدول 4-9: نتایج آزمون t گروه‌های مستقل برای مقایسه ابعاد پرخاشگری در بین دو جنس78
جدول 4-10: نتايج مقایسه دانش آموزان دختر و پسر از نظر پرخاشگری78
جدول 4-11: تحلیل واریانس مربوط به رگرسیون پرخاشگری بر ابعاد شخصیت، هوش هیجانی و جنس79
جدول 4-12 ضرایب معادله پیش‌بینی پرخاشگری با استفاده از ابعاد شخصیت، هوش هیجانی و جنس79
جدول 4-13 نتايج مقایسه دانش آموزان دختر و پسر از نظر هوش هیجانی81
فصل اولمقدمـه و بیان مسـالهاین فصل با مقدمه آغاز مي شود. سپس بیان مسئله و ضروت انجام پژوهش مورد بررسی قرار مي گيرد. در ادامه فرضیه‌ها و متغیرهای پژوهش تشریح مي شوند و در پایان، تعریف مفهومی و عملیاتی هوش هیجانی، شخصیت و پرخاشگری ارائه مي گردد.
1-1مقدمهخشم و پرخاشگری هیجانهای جهانشمولی هستند که در همه فرهنگ ها دیده می شوند و یکی از شایع ترین مشکلات رفتاری هستند که موجب ناراحتی و پریشانی دیگران شده و بهداشت روانی جامعه را به خطر می اندازند (نصری، 1385). تغييرات شناختي دوره نوجواني با تغييرات شخصيتي نظير بي نظير بودن و احساس آسيب ناپذيري همراه است (سلیتر، 2003). گذار از یک دوره به دوره دیگر معمولا با تنیدگی همراه است و نوجوان در حال گذر از کودکی به بزرگسالی است. اگر این تنیدگی ها با ویژگیهای شخصیتی از قبیل روانرنجوری همراه شود می تواند زمینه ساز رفتار پرخاشگرانه شود (اللهیاری ، 1376).
بی تردید رفتار پرخاشگرانه، هیجان و شناخت عناصری در هم تنیده هستند. هیجان نیروی قدرتمندی است که عامل برانگیختگی انسان و رفتارهای پرخاشگرانه را تحت تاثیر قرار می دهد. که همواره پاسخ ها و رفتارهای انسان را تحت تاثیر قرار می دهند. لذا توانایی تشخیص و ابراز صحیح هیجانها (هوش هیجانی) می تواند به سازگاری بیشتر افراد کمک کند (گرین وود، 2001). نیز پرخاشگري نیز یکی از هیجان هاي منفی مشکل ساز در مدارس محسوب می شود (کیاروچی و فورگاس، 2001) و با توجه به اینکه رفتارهای پرخاشگرانه در نوجوانان با رفتارهای ضد اجتماعی در دوره بزرگسالی رابطه نزدیک دارد(هینونن و رایکونن،2005) و پرخاشگری درگیری های خشونت آمیز بین افراد را موجب میشود که ناراحتی خود و دیگران را در پی دارد، لذا مطالعه پرخاشگری و عوامل و مولفه های پیش بینی کننده آن، و لحاظ نمودن این فاکتورها در طراحی برنامه های مداخله ای در این زمینه، بسیار حائز اهمیت است.
1-2 بیان مسألهپرخاشگری یکی از مهمترین مشکلات نوجوانان است که به عنوان آمادگی برای ابراز خشم در نظر گرفته شده است (رابرتون، دافون و باک، 2012). پرخاشگری به شیوههای مختلف ابراز میگردد گاهی به صورت خشم فرو خورده می شود و گاهی به افراد و اشیاء بیرونی معطوف میگردد (وبستر، 2006). پرخاشگري انسانی شامل هرگونه رفتاري است که مستقیماً به قصد آسیب رساندن به فرد دیگري از یک فرد صادر می شود (رابرتون و دیگران،2012؛ اندرسون و بشمن، 2002)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *