شهریور ۲۹

ارتباط متقابل ودرهم تنیدگی بهداشت و سلامت انسان ودام(Animals+Humans=One Health) & | بیماری

: رابطه دوطرفه ودرهم پیچیدگی بهداشت و سلامت آدم ودام(Animals+Humans=One Health)

جداسازی امور بهداشت دام و دامپزشکی از کشاورزی و الحاق اون به مدیریت کل بهداشت کمیسیون اروپا به خاطر مقابله با چالشهای بیماریهای مشترک و قابل انتقال بین آدم و دام

با در نظر گرفتن اهمیت بهداشت آدم و به دنبال نتیجه های بحران سخت جنون گاوی  (BSE)در دهه ۱۹۹۰ و ابعاد چندگانه بهداشتی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اون، کمیسیون اتحادیه اروپا که به معنی بازوی اجرایی این اتحادیه برشمرده می شه، مبادرت به سازماندهی دوباره(Reshuffling)  زیر مجموعه های خود در همین زمینه کرد(Butler, 1997) و در فرایندی ۱۲ ساله با استفاده همیشگی از نظرات کارشناسی کارشناسان، یه الگوی ساختاری کامل و اجرایی رو به جهان پیشنهاد می کنه. اینجوری که امور بهداشت دام و دامپزشکی رو از بخش کشاورزی منفک و به “مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان” اتحادیه اروپا (Directorate General  for Health and Consumers)  ملحق کرده. شعار اتحادیه اروپا تضمین تموم عیار حق شهروندان خود بر داشتن یه زندگی مطمئن از نظر بهداشت و سلامت است. شعاری که به صورت سیاست “سلامت غذایی از مزرعه تا چنگال غذاخوری” (Food safety: From the Farm to the Fork) به دلیل رابطه زنجیره ای و نزدیک بهداشت آدم با سلامت مواد غذایی مصرفی دامها، بیماریهای دامی و هم داروهای دامپزشکی تجویز شده، مطرح می شه.  اینجا باید تأکید داشت که نقش سازمان دامپزشکی یه نقش تصمیم سازی، برنامه ریزی و نظارتی بهداشتیه و امر درمان دامهای جورواجور به دکتران دامپزشک بخش خصوصی با نظارت سازمان دامپزشکی سپرده شده.

 

 الان با در نظر گرفتن چالشهای پشت سرهم جنون گاوی، گوشتهای آلوده، سارس، بیماریهای بازپدید مانند ظهور دوباره سل مقاوم شده، آنفلوانزای فوق زیاد پرندگان (A/H5N1)، و تازگیا آنفلوانزای نوع A/H1N1 ، که واقعا ملقمه ای همیشه در حال تغییر از شکلای جور واجور ویروسهای انسانی، خوکی و پرندگانه، موضوع  جامعیت و تمرکز همه نهادهای مربوط به بهداشت و سلامت آدم تو یه کانون واحد نظارتی و اراده کردن واسه مقابله با خطرات مختلفی که از این نظر آحاد جامعه رو در قرن ۲۱ تهدید می کنه، اهمیت و ضروت بسیار زیادی پیداکرده و درستی این روش نوین بهداشتی کمیسیون اروپا بیشتر از قبل واسه کارشناسان و آحاد جامعه رو شده.

بر مبنای این تغییر ساختاری سه زیر شاخه در مجموعه “مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان” اتحادیه اروپا تعریف شده که به ترتیب عبارتند از:

۱- سلامت غذایی آدم و دام (Food and Feed Safety)

۲- امور مصرف کنندگان (Consumer Affairs)

۳- بهداشت مردم    (Public Health)

سلامت غذایی آدم ودام خود شامل بخشهای کنترل مواد غذایی، بهداشت و رفاه دامها، بهداشت گیاهان خوراکی و اداره نظارتی غذا و دامپزشکی(FVO)  هستش.

در بخش کنترل موادغذایی از سلامت غذایی آدم و دام، امر بازرسی مواد غذایی مصرفی آدم از نظر آلودگی به میکربهای با منشأ دامی نقش اساسی داره. در همین زمینه سامانه ای اخطار دهنده به خاطر رد و بدل کردن سریع اطلاعات بهداشتی میان مسئولین در رابطه به نام RASFF به معنی “سامانه اخطار سریع غذای آدم و دام” (Rapid Alert System for Food and Feed) در نظر گرفته  شده.

هم اینکه در این مورد سامانه دیگری هم به نام TRACES  یا “سامانه کنترلی و تخصصی تجارت” (Trade Control and Expert System) به خاطر نظارت بهداشتی دامپزشکی بر واردات، صادرات و تجارت دام و فرآورده های دامی انجام وظیفه می کنه. در آخر، یه نهاد عالی رسمی راهنمای علمی هم، که به شکل جداگونه از دستگاه های دیگه در هر زمینه ای که مستقیم یا غیر مستقیم به سلامت غذای آدم مربوط باشه به کمیسیون اروپا گزارش میده،  به نام EFSA  یا “نهاد سلامت غذایی کمیسیون اروپا” (European Food Safety Authority) در این رابطه فعالیت می کنه. یکی از این مباحث، مقاومتای دارویی میکروبهاست که به دلیل نبود نظارت بهداشتی بر چگونگی مصرف داروهای دامپزشکی و دخالت افراد غیر دکتر دامپزشک در کار بهداشت و درمان دامها، می تونه سلامت آدمای مریض رو به شکل نبود جواب به درمان میکروبهای بیمارکننده اونا به داروهای ضد میکروبی مشترک یا هم گروه در درمان آدم و دام به خطر اندازد. ضمن اینکه، شاید مواردی مانند ناهنجاریای مادرزادی، مشکلات هورمونی، آلرژیای نامعلوم و خطر شوکهای آنافیلاکتیک، از راه تجویز لجام گسیخته و بدون نظارت سازمان دامپزشکی داروها به وسیله افراد غیر ذی صلاح به دامهای جورواجور از زنبور عسل گرفته تا آبزیان، پرندگان و نشخوارکنندگان، از راه دریافت مواد غذایی آلوده به باقیمانده های داروهای دامپزشکی (Drug residues)  ظاهر شه. روشنه که در صورت حمایتهای قانونی و اجرایی عملی وزارت بهداشت از سازمان دامپزشکی که سخت به اونا هم جهت با انجام وظایف بهداشتی خود نیازمنده، میشه به اینجور سطح قابل قبولی از کیفیت بهداشتی نایل شد

در بخش بهداشت و رفاه دامها محور اصلی سیاست کمیسیون اروپا با در نظر گرفتن اهمیت بهداشت و سلامت آدم نکته ای کلیدی با عنوان “پیشگیری بهتر از درمانه” (Prevention is better than cure) هستش. یعنی یاید جهت اصلی و سمت و طرف برنامه های بهداشت و درمان دام طوری باشه که از قبل از مریض شدن آدما جلوگیری کنه. در همین زمینه سامانه ای با عنوان ADNS  یا “سامانه اعلان بیماریهای دامی” (Animal Diseases Notification System)  در مورد بیماریهایی خطرناک و مسری ازجمله آنفوانزای فوق زیاد پرندگان، مریضی زبون آبی وآنفوانزای A/H1N1، طراحی شده که فهرست به روز اونا رو به طور دایم کارشناسان دامپزشک اتحادیه اروپا به دکتران دامپزشک فعال در کار بهداشت و درمان دامها ارسال می کنن تا به محض مشاهده اولین موارد یه مریضی خطرآفرین نیاز به گزارش سریع، دکتر دامپزشک قانونا در اسرع وقت به مسئولین مربوطه در سامانه ADNS اطلاع دهد. کنترل دامپزشکی مرزهای کشور، حمل و نقل دام در سطح کشور و کشتارگاها همه و همه باید تحت نظارت مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان قرار داشته باشه.

در بخش بهداشت گیاهان خوراکی، لازمه که نظارت مستقیم مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان با توجه ورود زنجیره وار مواد سمی مانند سموم ارگانوفسفره و مایکوتوکسینها از گیاهان به دامها، و از دامها به آدم در مورد گیاهان علوفه ای، و یا مستقیما به آدم در مورد گیاهان خاص تغذیه آدم عملی شه.

در زیر شاخه بهداشت مردم (Public Health) از مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان، مواردی مانند سرطان، اعتیاد، ایدز، بیماریهای قابل انتقال، بیماریهای قلب و عروق، دیابت، مسائل فرآورده های خونی و بافتی، فراموشی و بقیه فراموشیا، هپاتیت، بیماریهای طولانی، بهداشت روانی، چگونگی تغذیه آدم، دخانیات، بیوتروریسم، بهداشت محیط و صدمات فیزیکی مطرح می شن.

در آخر، مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان با در نظر گرفتن رابطه دوطرفه و درهم پیچیدگی بهداشت و سلامت آدم و دام، اهداف بهداشتی خود رو تو یه عبارت پربار علمی که به زبانی ساده بیان شده خلاصه می کنه:

Animals + Humans = One Health

نشانی اینترنی مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان اتحایه اروپا واسه مراجعه علاقمندان و باخبر شدن از آخرین اطلاعات در این مورد به توضیح زیره:

http://ec.europa.eu/food

http://ec.europa.eu/health

۱) Butler, D. (1997): Europe reshuffles it scientific committees following BSE crisis. Nature, Vol. 385 / 20, February: 664

 

دکتر ناصر علیدادی

.

منبع :



Copyright 2019. All rights reserved.

Posted شهریور ۲۹, ۱۳۹۸ by ماه نشان in category "سلامتی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *