مقاله علمی با منبع : بررسی وجوه بیانی دیدگاه‌های اجتماعی امام علی(ع) در کلمات قصار نهج البلاغه- قسمت …

مقاله علمی با منبع : 
بررسی وجوه بیانی دیدگاه‌های اجتماعی امام علی(ع) در کلمات قصار نهج البلاغه- قسمت  …

۴-۰۴۲ نهج البلاغه-حکمت ۱۷۷
*وقالَ علیه ٱلسَّلامُ:أُزْجُرِ[۸۸] ٱلْمُسِی‏ءَ بِثَوَابِ ٱلْمُحْسِنِ ِ*
ترجمه ؛و درود خدا بر او، فرمود: بدکار را با پاداش دادن به نیکوکار آزار ده
موضوع: (اخلاق اجتماعى) روش برخورد با بدان
دراین کلمه نورانی حضرت(ع)به یکی از روش های تربیتی موثربرای اصلاح بدکاران اشاره می فرماید. این یکی ازروش های تربیتی است که به منظورتشویق انسان های موفق و افرادنیکوکار و توبیخ و تنبیه بدکاران،وپیوستن بدکاران به جمع آن ها،به نیکوکاراحترام بگذاریدوبه آنان پاداش دهید ونیکیش را جبران نمایید(موسوی ؛۱۳۷۶: ۵/ ۳۵۱)
۴وجوه بیانی و سیمای ادبی کلمه
استعاره؛
أُزْجُر استعاره مکنیه است برای این که درغیرمعنی اصلی کلمه (راندن و منع کردن)براى تنبیه و ادب، آورده شده است.توضیح این که أُزْجُر (مستعارله)گویی به احترِم وانتبه(مستعارمنه) تشبیه شده است والمسیء استعاره تخییلیه به عنوان قرینه آورده شده.
ب. این که شخص بدکار ببیند نیکوکارى را پاداش داده‏اند، وادار به نیکوکارى شده و از کار بد دست بر مى‏دارد، پس پاداش دادن به شخص نیکوکار همچون تنبیهى است براى بدکار، چون تنبیه و ادب او را در پى دارد. (ابن ابی الحدید؛۱۳۷۹-۱۳۶۸: ۷/ ۳۵۱)
۴-۰۴۳ نهج البلاغه -حکمت ۱۷۸
*وقالَ علیه ٱلسَّلامُ: أُحْصُدِ[۸۹]ٱلشَّرَّ مِنْ صَدْرِ غَیْرِکَ بِِقَلْعِهِ[۹۰] مِنْ صَدْرِِکَ*
و درود خدا بر او، فرمود: بدى را از سینه دیگران، با کندن آن از سینه خود، ریشه کن نما
موضوع :(اخلاقى، سیاسى، اجتماعى) روش نابود کردن بدى‏ها
دراین حکمت نورانی حضرت (ع)به بهترین روش درمان کنیه توزی میان افراداشاره فرموده است.وشیوه ای مناسب راتوصیه کرده اندتا به وسیله ی آن ریشه اختلافات فردی و اجتماعی را از بین ببرد.
وجوه بیانی وسیمای ادبی حکمت
استعاره؛
هرگاه خواستی شرراکه به صورت کینه و حسدوغیره درآمده ازدلهای مردم خارج کنی اول بایدازخودت شروع کنی پس اگرموفق به انجام آن شدی دراین صورت برکشتن آن هاازوجوددیگران قدرتمندتروتواناتری .بعضی گفته اندمعنی حکمت این است که بدی رانسبت به برادرت دردل پنهان نکن.براستی چیزی در دل پنهان نمی کنی مگراین که اوهمان را دردل خودنسبت به توپنهان خواهدکرد .زیرادل ها ازیکدیگرآگاهندپس اگرنسبت به یکی صداقت داشته باشی اونیزنسبت به توصادق خواهدبوده.(موسوی ؛۱۳۷۶: ۵/ ۳۵۴)
بنابراین(احصد(دروکن)در احْصُدِ الشَّرَّ مِنْ صَدْرِ غَیْرِکَ بِقَلْعِهِ مِنْ صَدْرِکَ…استعاره مکنیه تخییلیه است .گویی شرو حقدوکینه(مستعارله) به زرع و کشت(مستعارمنه) وسینه به مزرعه تشبیه شده است ومشبه به،(کشت و زرع و مزرعه)حذف و بجای آن مشبه (شرّ و…)باقراین لوازم مشبه به یا مستعارمنه (احصد-بقلعه)ذکرشده است.
۴-۰۴۴ نهج البلاغه-حکمت۱۷۹
*وقالَ علیه ٱلسَّلامُ: ٱللَّجَاجَهُتَسُلُّ [۹۱]ٱلرَّأْیَ*
و درود خدا بر او، فرمود: لجاجت تدبیر را سست مى‏کند
موضوع:(اخلاقى،اجتماعى) لجاجت و سستى اراده
دراین کلمه نورانی حضرت علی(ع)به پرهیزازلجاجت توصیه می کنندوپیامدناگواراین خصلت ناپسندراکه هماناازبین رفتن اندیشه وتدبیربه عنوان مهمترین سرمایه فکری انسان است یادآوری فرموده اند.
وجوه بیانی وسیمای ادبی حکمت
استعاره؛
عبارت تَسُلُّ (ازنیام می کشد) استعاره بالکنایه است گویی لجاجت (مستعارله) به شمشیری تشبیه شده علیه انسان لجوج ازنیام خارج شده و فکرواندیشه صواب را ازبین می برد وشمشیر،مشبه به (مستعار منه)حذف وتسلّ استعاره تخییلیه به عنوان قرینه و لوازم مستعارمنه ذکرشده است.
«تَسُلُّ»براى لجاجت استعاره آورده است و نسبت آن به لجاجت از باب مجاز، به این لحاظ است که لج به از بین رفتن فکر کمک مى‏کند و گویا آن را گرفته و محو مى‏سازد. (بحرانی ؛ ۱۳۷۳ : ۵/۵۷۴)
۴-۰۴۵ نهج البلاغه-حکمت ۱۸۰
*وقالَ علیه ٱلسَّلامُ: ٱلطَّمَعُ رِقٌٌّ[۹۲] مُؤَبَّدٌ[۹۳] *
ترجمه ؛و درود خدا بر او، فرمود: طمع ورزى، بردگى همیشگى است.
موضوع:(اخلاقى، اجتماعى) طمع ورزى و بردگى
دراین کلام نورانی حضرت خواسته اندانسان هاعزیزو گرامی و با کرامت انسانی زندگی کنندلذاآن هارا ازطمع که عامل اصلی بردگی است برحذرداشته اند.
وجوه بیانی و سیمای ادبی حکمت
الف.استعاره؛«رِقٌّّ» مستعارمنه، «ٱلطَّمَعُ» مستعارله
واژه «رِقٌٌّ»استعاره مصرّحه از طمع است چراکه لازمه طمع، تسلیم شدن در برابر آن چیزى است که به آن طمع بسته و فروتنى در برابر آن است، مانند بردگى، و هم به دلیل دوام تسلیم شدن به سبب طمع است، زیرا شخص طمعکار تا وقتى که از کسى چشم طمع دارد، همواره تسلیم اوست، و در این جهت مثل کسى است که همیشه برده دیگرى است.( همان)
ب.تشبیه؛
«ٱلطَّمَعُ» مشبه مفردمطلق حسی به «رِقٌٌّ» مشبه به مفردمقیدعقلی تشبیه شده است ونوع تشبیه بلیغ وبع تعبیردیگرمجمل و موکداست.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.