جستجوی مقالات فارسی – بینامتنیت قرآن و دفتر اول، دوم و سوم مثنوی از دیدگاه ژرار …

جستجوی مقالات فارسی – 
بینامتنیت قرآن و دفتر اول، دوم و سوم مثنوی از دیدگاه ژرار  …


کــز جـنــوداً لَـم تَـرَوهـا غـافـلــی
رخـت عقـلـت بـا توسـت و عاقلـی
(۳/۳۸۷۰)
اقتباس از عبارت قرآنی «… وَ أَیَّدَه بَجنودٍ لَم تَرَوها…»، (… و با سپاهیانی که نمی‌دیدشان یاریش داد…)، (توبه، ۴۰). مولانا از آیه در منطق تمثیلی استفاده کرده است تا موضوع عشق و جذبه‌ی الهی را که ظاهربینان از درک آن عاجزند، تبیین کند.

کمـتریـن جـزوش حـیــات کشته‌ای
گــاو موسـی بـود قـربـان گشـتـه‌ای
در خـطــاب اِضْــرِبُــوهُ بَـعْـضِـهــا
بـرجهیــد آن کشـتـه ز آسیبش ز جا
(۳/۳۸۹۷-۳۸۹۸)
الهام از آیه «فَقُلْنا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِها کَذلِکَ یُحْیِ اللَّهُ الْمَوْتى‏ وَ یُریکُمْ آیاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ»، (آنگاه گفتیم بخشی از بدن گاو را به بدن او [بدن آن کشته] بزنید [تا زنده شود،] خداوند این چنین مردگان را زنده می‌کند و معجزات خویش را به شما می‌نمایاند تا بیندیشید.)، (بقره، ۷۳). این آیه مربوط به ماجرای بنی‌اسرائیل است که کسی را کشتند و آن را به گردن یکدیگر انداختند و خدا فرمود پاره‌ای از بدن گاو را به بدن مقتول زنید تا زنده شود و مسائل آشکار گردد. مولانا این آیه را در داستان عاشق بخارایی آورده است.

صـادقـم جــان را برافـشــانم بـریـن
چـون تَمَنَّوُا الْمَوْت گفـت ای صـادقین
(۳/۳۹۳۶)
اقتباس از آیه «قُلْ یا أَیُّهَا الَّذینَ هادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّکُمْ أَوْلِیاءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صادِقینَ»»، (بگو اى یهودیان اگر گمان مى‏کنید که شما از میان همه مردم، دوستان خدا هستید، اگر راست مى‏گویید آرزوى مرگ کنید‏.)، (جمعه، ۶). مولانا از آیه استفاده کرده است و از آن تفسیری نو ارائه می‌دهد.

کــز رفـاق سســت بـرگــردان ورق
زانــک زادُوکُمْ خَبالاً گفــت حــــق
(۳/۴۰۲۰)
اقتباس از عبارت قرآنی «لَوْ خَرَجُوا فیکُمْ ما زادُوکُمْ إِلاَّ خَبالاً…»، (اگر همراه شما رهسپار می‌شدند جز فتنه و فساد برای شما به بار نمی‌آوردند…)، (توبه، ۴۷). مولانا در این بیت قول خود را به عبارت قرآنی و مفهوم آیه مستند ساخته است.

خــوانـد افســون کـه انَّنـی جارٌ لَکُم
همچو شیـطـان در سپه شـد صَدیکُم
(۳/۴۰۳۵)
اقتباس از عبارت قرآنی «وَ إِذْ زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ لَکُمُ الْیَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّی جارٌ لَکُمْ…»، (و چنین بود که شیطان کارهای ایشان را در نظرشان آراسته جلوه داد، و گفت امروز کسی از مردم بر شما پیروز نخواهد شد و من امان دهنده‌شما هستم…)، (انفال، ۴۸). مولانا از آیه در منطق تمثیلی بهره برده است.

اِذهَــبـــوُا إِنِّــی أَرى‏ مــا لا تَــرَوْن
ای اَخــاف اللّـــه مالی مــنــهُ عـون
پـس بـگـفـت إِنِّــی بَــری‏ءٌ مِـنْکُـم
چـونک ویـران کـرد چندین عالـم او
(۳/۴۰۴۰و ۴۰۵۰)
اقتباس از عبارت قرآنی «…إِنِّی بَری‏ءٌ مِنْکُمْ إِنِّی أَرى‏ ما لا تَرَوْنَ إِنِّی أَخافُ اللَّهَ وَ اللَّهُ شَدیدُ الْعِقابِ»، (… من از شما بری و برکنار هستم؛ چرا که من چیزی را می‌بینم که شما نمی‌بینید، من از خداوند می‌ترسم و خداوند سخت کیفر است.)، (انفال، ۴۸). مولانا در این ابیات با اقتباس از عبارت قرآنی از آن در تفسیر ارائه کرده است.

از پــس کَــلاَّ پـــس لَـوْ تَـعْـلَـمُـون
انــدر أَلْهاکُـمُ بجــو ایــن را کـنـون

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.